Włochy mają w zwyczaju marnować niewiele. Z podsuszanych winogron zrobią Amarone, z resztek wytłoczyn drugie, równie ciekawe wino. To właśnie Valpolicella Ripasso – lżejsze od Amarone, ale znacznie bardziej złożone niż zwykła Valpolicella.
W skrócie
- Valpolicella Ripasso to czerwone wino z Veneto (północne Włochy), powstające przez powtórną fermentację zwykłej Valpolicelli na wytłoczynach pozostałych po produkcji Amarone.
- Ma zwykle 13-14% alkoholu, średnie do pełnego ciała, aromaty dojrzałych owoców i przypraw.
- Cena w Polsce: realnie 50-120 zł za butelkę (czasem taniej w dyskontach), między Valpolicellą (od 30 zł) a Amarone (od 300 zł).
Co to jest Valpolicella Ripasso?
Ripasso to po włosku „powtórny”, a nazwa wiele wyjaśnia. Najpierw trzeba zrobić dwa inne wina: zwykłą, lekką Valpolicellę oraz Amarone – wielkie, mocne wino z podsuszanych winogron (techniką appassimento). Po fermentacji Amarone pozostają wytłoczyny – miazga ze skórek, pestek i miąższu, w której wciąż jest cukier i mnóstwo aromatów. Te wytłoczyny dodaje się do młodej Valpolicelli – i fermentacja rusza ponownie. Valpolicella „karmi się” tym, co zostało po Amarone, zyskuje dodatkowy cukier, garbniki (to one dają cierpkość na języku i dziąsłach) oraz aromaty suszonych owoców, czekolady i przypraw. Po kilku tygodniach powtórnej fermentacji i dojrzewania w dębowych beczkach powstaje wino lżejsze od Amarone, ale znacznie bardziej złożone niż zwykła Valpolicella.
Trzy oblicza Valpolicelli
Cała rodzina win z doliny Valpolicella (region Veneto, prowincja Werona) opiera się na tych samych trzech szczepach: Corvina, Corvinone i Rondinella. Różnica między poszczególnymi winami nie tkwi w szczepach, tylko w technice produkcji.
Valpolicella (podstawowa) – lekka, codzienna, 11-12% alkoholu, niskie taniny, aromaty wiśni i truskawek. Cena od ok. 30 zł. Świetna do kuchni włoskiej i prostych obiadów.
Valpolicella Ripasso – „środkowa półka”, 13-14% alkoholu, średnie do pełnego ciała, więcej tanin dzięki kontaktowi z wytłoczynami Amarone, aromaty dojrzałej wiśni, śliwki, czekolady, tytoniu i wanilii. Leżakuje kilka miesięcy w drewnie i wymaga minimum dwóch lat od zbiorów. Cena – realnie 50-120 zł.
Amarone della Valpolicella – „wino do medytacji”. Powstaje z winogron podsuszanych przez 3-4 miesiące, ma 15-17% alkoholu, gęstą strukturę i nuty konfitury, suszonych owoców, kakao i korzennych przypraw. Leżakuje minimum dwa lata w beczkach. Cena od 300 zł do ponad 1000 zł.
Ripasso łączy więc złożoność Amarone ze świeżością zwykłej Valpolicelli.
Co oznacza „Superiore”?
Na butelkach Ripasso często spotkasz dopisek „Superiore” – i warto go szukać. To konkretne wymagania: min. 12,5-13% alkoholu, min. 12 miesięcy leżakowania (zwykłe – 6 miesięcy), lepsza lokalizacja winnic (historyczna część regionu zwana Classico) i niższa wydajność z hektara. Superiore to wybór dla kogoś, kto chce butelkę bardziej skoncentrowaną i lepiej zbudowaną. Najczęściej 80-150 zł.
Jak smakuje?
- Kolor: głęboka czerwień z rubinowymi refleksami.
- Aromaty: dojrzała wiśnia i czereśnia, śliwka, suszone owoce, wanilia, kakao, kawa, tytoń, nutka przypraw. Po kilku latach w butelce pojawiają się nuty skóry i balsamicznego octu.
- Smak: średnie do pełnego ciało, miękkie taniny (dzięki nim wino „trzyma się” w ustach), lekko gorzka, przyjemna końcówka.
- Finisz: długi, owocowo-korzenny.
Wielu osobom uderza właśnie ta równowaga: dużo smaku, ale bez ciężaru.
Jak wybrać dobrą butelkę – „Dla Ciebie, jeśli…”
- Lubisz styl Amarone, ale wydaje Ci się za drogi lub za mocny – sięgnij po Ripasso. Dostaniesz podobny charakter, ale łatwiejszy do picia i w rozsądnej cenie.
- Szukasz wina do obiadu z czerwonym mięsem, ale chcesz czegoś bardziej złożonego niż zwykła Valpolicella – Ripasso będzie strzałem w dziesiątkę.
- Zaczynasz przygodę z winami wytrawnymi i chcesz czegoś z charakterem, ale bez agresywnej cierpkości – Ripasso ma miękkie taniny, jest przyjazne dla początkujących.
A jeśli szukasz wina lekkiego, orzeźwiającego, do picia bez jedzenia – zwykła Valpolicella będzie lepsza. Ripasso to wino do stołu.
Z dyskontu też się da
Valpolicella Ripasso pojawia się regularnie w ofertach polskich dyskontów. Najczęściej spotkasz je w Lidlu (np. „Valpolicella Superiore Ripasso” za ok. 40-60 zł). To dobry punkt wejścia – butelki za 40-50 zł od sprawdzonych importerów potrafią zaskoczyć jakością. Warto też zerknąć do Biedronki przy okazji włoskich tygodni tematycznych.
Jak podać Valpolicella Ripasso?
Temperatura: 16-18°C – to zakres idealny. Za zimne (poniżej 14°C) zamknie aromaty i wyostrzy taniny; za ciepłe (powyżej 20°C) uwypukli alkohol. Z lodówki wyjmij butelkę 30-45 minut przed podaniem, z piwnicy lub szafki – 15-20 minut.
Kieliszek: duży, typu Bordeaux – z szeroką czaszą i lekko zwężonym wierzchem. Szeroka czasza pozwala winu „oddychać”, zwężony wierzch koncentruje aromaty.
Dekantacja: młode Ripasso (do 3-4 lat) nie wymaga dekantacji, choć 15-30 minut w karafce może pomóc otworzyć aromaty. Starsze (5-10 lat) warto zdekantować na 30-60 minut, szczególnie jeśli w butelce widać osad.
Food pairing: pieczona wołowina, steki, duszone żeberka, jagnięcina, dziczyzna, makarony z ragù lub sosem grzybowym, dojrzałe sery (parmigiano, pecorino, gorgonzola), włoskie wędliny, dania z grilla. Unikaj lekkich sałatek, ryb (poza tłustymi jak łosoś) i bardzo słodkich sosów.
Podsumowanie
Valpolicella Ripasso to wino dla tych, którzy cenią styl Amarone, ale szukają czegoś łatwiejszego do picia i tańszego. Ma 13-14% alkoholu, średnie do pełnego ciała, aromaty dojrzałych owoców i przypraw, świetnie komponuje się z czerwonym mięsem i dojrzałymi serami. Jeśli preferujesz lekkie, owocowe czerwone bez garbników – wybierz zwykłą Valpolicellę. Ale jeśli szukasz butelki, która ma w sobie „coś więcej”, a przy tym nie kosztuje fortuny – Ripasso to jeden z najciekawszych wyborów w swojej półce cenowej.
Pij odpowiedzialnie. Treści przeznaczone dla osób pełnoletnich.